Interview met Leo Bormans

Leo Bormans is geluksonderzoeker, inspirator en schrijver. Na vele boeken over het onderwerp ‘Geluk’ voor volwassenen en voor kinderen vanaf 5 jaar, heeft hij nu een boek geschreven voor peuters en kleuters. Tijd om hem wat vragen te stellen.

 

U geeft veel lezingen over geluk en ook bent u auteur van diverse boeken over dit onderwerp. Wat is geluk volgens u?

Ik mocht de voorbije tien jaar gelukkig de wereld rond reizen om onderzoek te doen naar geluk en om het meest relevante wetenschappelijk onderzoek naar geluk te verzamelen. Zo kwamen ‘The World Book of Happiness’ en ‘The World Book of Hope’ tot stand. Het werden internationale bestsellers die in meer dan veertien talen werden vertaald. Geluk is een universele drijfveer. Als je aan mensen wereldwijd vraagt waarom ze de dingen doen die ze doen, antwoorden ze vaak dat ze gelukkig willen zijn en dat ze graag hun familie, vrienden en samenleving gelukkig zien. Hoop is daarbij de motor en de zuurstof van hun handelen. Er zijn uiteraard veel definities van geluk. En in sommige landen hebben ze niet eens een woord voor geluk. De definitie die mij het meest aanspreekt is ‘happiness is feeling good while doing good’ van The London School of Economics. In die definitie zitten de drie niveaus van geluk: the pleasant life (feeling good), the engaged life (while doing) en the meaningful life (while doing good).

Wat maakt u echt gelukkig?

Ik hoef gelukkig niet de gelukkigste mens ter wereld te zijn. Ik heb, net als iedereen, ook recht op verdriet. Er zijn problemen, mensen voelen zich bang en onveilig, velen hebben zorgen en verdriet. Dat moeten we erkennen. Geluk en verdriet zijn geen tegengestelden. Ze maken deel uit van het rijke scala van emoties dat we kunnen bewandelen. Ook kinderen hoeven niet altijd blij, blij, blij te zijn. Het is belangrijker dat we een veilige omgeving creëren waarin ze zichzelf mogen zijn en hun emoties mogen tonen. Zowel de positieve als de negatieve. Ik ervaar in mezelf een soort weerspannige weemoed. Ik kan gelukkig zijn van heel gewone dingen en vooral om daarover te reflecteren met anderen en onze gevoelens en onze dromen te delen. Ik hou van alles wat met fantasie en verbeelding te maken heeft. Het contact met kinderen kan zo verfrissend zijn. En nu ik zelf twee kleinkinderen heb, ontdek ik nog meer hoeveel positieve kracht er in kinderen zit.

U heeft al meerdere boeken over geluk met kinderen op uw naam staan. Hoe kwam u op het idee om ook een boek voor peuters en kleuters te maken? Was het een lastig proces?

Wij doen veel onderzoek naar het effect van zogeheten ‘positieve interventies’. Dat zijn kleine ingrepen in het leven en werk van mensen om hen een beetje ‘gelukkiger’ te maken. Dat gaat van boeken, tot spellen met opdrachten, een gelukskalender, een spel Team Geluk enz. We hebben met de universiteit in Leuven ook het effect gemeten van dergelijke ingrepen en we zien dat ze ons vaak beter vooruit helpen dan pillen en medicijnen. Geluk is een deeltje maakbaar. We hebben het voor een stuk in eigen handen. Het wetenschappelijk inzicht dat we geluk en hoop al van jongs af aan kunnen leren, stimuleerde me om op basis van de drie grote standaardwerken rond geluk, hoop en liefde, ook drie grote voorleesboeken voor kinderen te maken. Elk boek is gebaseerd op tien pijlers uit het onderzoek. Ik heb die gekoppeld aan het gedrag van vogels. Zo leren we dat vogels ook in het echte leven vriendelijk gedrag vertonen, iets doen voor anderen enz. De boeken werden meteen een groot succes en zijn ook al in vele talen vertaald, o.a. het Chinees. In Vlaanderen en Nederland werken meer dan 50.000 ouders en leraren ermee. Er is een actieve facebookgroep (Themagroep Geluksvogels) waarop meer dan 5000 leraren elke dag creatieve ideeën uitwisselen om met de geluksvogels aan de slag te gaan. Werken met kinderen en geluk is helemaal niet moeilijk. Omdat er ook opdrachten en vraagjes na elk verhaal komen, ontdekken ouders en leraren al heel snel hoe veel kinderen eigenlijk al wéten over geluk. Wij kunnen veel meer van hen leren, dan zij van ons. En omdat het zo goed werkt bij kinderen vanaf vijf jaar, wilde ik nog dieper graven. Mijn eigen kleinkinderen zijn nog jong maar ik was het snel beu om verhaaltjes te lezen over dingen die zo banaal zijn of nergens over gaan. Terwijl er zoveel meer mogelijk is dan hen een leven van prinsen en prinsessen voor te stellen.

Wat wilt u jonge kinderen meegeven met het boek Felix zoekt geluk?

Blij zijn met het gewone en daarop je fantasie loslaten. We hebben een heel aparte illustratiestijl bedacht, met een jonge illustratrice die gespecialiseerd is in animatietechnieken. Werkelijk heel bijzonder. Elk boek bevat drie verhalen rond een eenvoudig thema. De eerste waren ‘lachen’, ‘spelen’ en ‘kiezen’. Weldra volgt deel twee over ‘zingen’, ‘helpen’ en ‘zoeken’. Het zijn allemaal eenvoudige pijlers van oprecht geluk. We noemen het ‘knusselboeken’. Voorlezen is een positieve interventie op zich. Het heeft veel voordelen op vele vlakken en het creëert een hechte band. Daarom volgen er ook altijd kleine knutselopdrachten en handige tips voor ouders en leraren. Op de websites www.degeluksvogels.com en www.felixzoektgeluk.com vind je bovendien uitgebreide lesbrieven en ideeën. Er is zelfs een professionele theatervoorstelling beschikbaar die al in honderden scholen en bibliotheken te gast was. Bovendien hoort er bij de boeken ook een heel leuk en zinvol spel, waarmee je een hele tijd heel actief kunt bezig zijn, samen met de kinderen. Het heet ‘De Geluksvogels’ en er zitten 100 concrete opdrachten in die bijdragen aan het geluk van al wie meespeelt. Er zijn geen winnaars of verliezers. Actief en gedeeld geluk is al een mooi doel op zicht.

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat kinderen gelukkig in het leven staan? Welke tips heeft u voor ouders en leerkrachten?

Hoopvol en optimistisch in het leven staan is een levenshouding die je van jongs af aan kunt leren. Op die manier ervaren kinderen minder stress en angst. Ze ontwikkelen meer creativiteit, doorzettingsvermogen en zelfvertrouwen. Dat zijn vaardigheden die op vele levensdomeinen van pas komen. Alle verhalen zijn gebouwd op de gelukspijlers die ook voor volwassenen gelden: doelen stellen, relaties opbouwen, open in het leven staan, het kleine opmerken en waarderen, jezelf zijn, inzien dat geven belangrijker is dan krijgen, je lichaam goed verzorgen, telkens nieuwe dingen uitproberen en veerkracht ontwikkelen.

Wat kunnen wij van jonge kinderen leren wat betreft gelukkig in het leven staan?

Ik heb veel sessies met jonge kinderen gegeven en telkens waren ouders en leraren verbaasd over hun inzichten in wat echt belangrijk is in het leven. Zij spelen bijvoorbeeld langer met de doos dan met het cadeautje dat erin zit. Zij leren ons dat vriendschappen en emoties zo belangrijk zijn. Ik heb ook een spannende jeugdroman geschreven voor kinderen tussen 10 en 14 jaar: ‘Recht op geluk’. Dat gaat over mijn eigen kinderdroom: met een eigen circus door het land trekken. Ik had als kleine jongen een circus in mijn tuin. Maar uiteindelijk gaat dat verhaal ook over de kinderrechten, die lang niet in alle landen vanzelfsprekend zijn. Rechtvaardigheid is een basisbegrip voor mij. En ook dat begint op de speelplaats en in relatie tussen kinderen, ouders en leraren. Het is een basisvoorwaarde om een beetje gelukkig te zijn. Voor ons allemaal.

Kunnen we nog meer boeken verwachten over geluk voor jonge kinderen?

De drie grote voorleesboeken ‘Geluk voor Kinderen’ vormen een afgerond drieluik. Zij zijn bedoeld voor kinderen van 5 tot 12 jaar. Veel scholen bouwen rond elk boek een hele jaarwerking, met tentoonstellingen, ouderavonden, vieringen, musicals enz. De drie thema’s werken dan ook heel verbindend: geluk, vriendschap en hoop. Dat laatste begrip hebben we in kindertaal ‘feest’ genoemd: iets fijns waar je hoopvol naar uitkijkt. Felix zoekt Geluk wordt echt een reeks. Nu verschijnt het tweede van wat hopelijk een lange rij wordt. Nijntje achterna. Maar dan anders.

Uiteraard is onze tip over Felix zoekt geluk te vinden op deze site. Klik hier om de tip te lezen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *