Ik zal je bewaren

“Een oorlog houdt niet op als hij beëindigd is.”

Bij Jesje thuis wordt veel gezwegen. Vooral als het over de Tweede Wereldoorlog gaat, verstart haar moeder. Houdt zij iets geheim? In Jesjes hoofd dansen allerlei vragen rond.

Dat worden er alleen maar meer als Jesjes oma haar op een dag “Hesje” noemt. Zou dat een meisje uit oma’s familie zijn? Wat is er met haar gebeurd? De enige met wie ze haar diepste gedachten kan delen is de zwarte buurkat Moos. Maar hij kan niets terugzeggen. Jesje zal zelf antwoorden moeten zoeken.

In drie woorden

Aangrijpend, waargebeurd, eerlijk

In meer woorden

Jeska groeit op in een, zo op het eerste gezicht, doodnormaal gezin. Toch is dat niet zo. Haar moeder drukt door haar onvoorspelbare gedrag en vreemde gewoonten een stempel op de sfeer.
Dat dit komt door een onverwerkt oorlogstrauma kan Jeska in haar vroege jeugd nog niet bevroeden, temeer omdat haar moeder er het zwijgen toe doet als het over “vroeger” gaat. Maar door een opmerking van haar oma, die lichtelijk begint te dementeren en Jeska aanziet voor een meisje dat Hesje heet, wordt Jeska’s nieuwsgierigheid aangewakkerd. Ze ontdekt dan, tegen de wil van haar moeder, beetje bij beetje de waarheid over het oorlogsverleden van haar familie en de invloed daarvan op hun dagelijks leven.

Ik ken eigenlijk geen enkel ander jeugdboek waarin over het trauma van een volwassene vanuit het oogpunt van een kind wordt verteld. Dat maakt het echt bijzonder, temeer omdat Jeska heeft gedurfd alles precies zo te beschrijven zoals het was. Zelfs de namen zijn echt.
Mij verbaasde het tijdens het lezen ook dat zij als 11-jarige zo weinig over de oorlog wist. Haar moeder slaagde er kennelijk in om deze ellende (goed bedoeld) te verzwijgen, terwijl ze er zelf dagelijks mee worstelde. Wat moet dat een eenzaam gevoel gegeven hebben.

Het is ondanks het zware thema toch een echt kinderboek, geschikt voor kinderen vanaf een jaar of 10/11. Het gaat over een doodgewoon meisje dat net als alle kinderen lekker buiten speelt, op bezoek gaat bij oma, naar school gaat en zo meer. Deze dagelijkse bezigheden worden vlot en eenvoudig beschreven. Maar tussen de regels door voel je de spanning en de sluimerende onvrede die Jeska met zich meedraagt. Uiteindelijk wil je dan, net als Jeska, weten wat er nou precies gebeurd is in die oorlog.

Het verhaal is misschien wel mede door de eenvoud prachtig en subtiel opgebouwd. De jeugdervaring van Jeska zal kinderen doen beseffen dat een oorlog in het hoofd van slachtoffers niet ophoudt als hij beëindigd is. Vaak beïnvloedt het de rest van hun leven in sterke mate en slepen ze hun dierbaren ongewild daarin mee.

Een eerlijk boek, prachtig door zijn eenvoud en onvergetelijk als je het gelezen hebt. Bijzonder aan het boek is tevens dat de oma van Jeska een nichtje is van uitgever Emanuel Querido.

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *